De komst van de European Health Data Space (EHDS) markeert een nieuwe fase in de digitalisering van de zorg. Waar Nederland met de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) al werkt aan nationale interoperabiliteit, vraagt de EHDS om aansluiting op een Europees kader. Tijdens de EGIZ Verbindingsmiddag van NEN stond één centrale vraag centraal: hoe verbindt normalisatie beleid, techniek en praktijk tot een samenhangend geheel?
Normalisatie is geen eindpunt, maar een proces
Een belangrijk inzicht van de middag is dat normalisatie geen statisch eindproduct is. Het publiceren van een norm is niet het eindpunt, maar het begin van een continu proces van leren, toetsen en bijstellen in de praktijk. Die dynamiek vraagt om nauwe samenwerking tussen zorgprofessionals, leveranciers, beleidsmakers en toezichthouders.
Normen bieden geen kant-en-klare oplossingen, maar leggen de randvoorwaarden vast: een gedeelde taal, eenduidige definities en duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden. Daarmee maken zij interoperabiliteit schaalbaar en uitvoerbaar, nationaal én Europees.
Van gegevensuitwisseling naar databeschikbaarheid
De discussie verschoof nadrukkelijk van gegevensuitwisseling naar databeschikbaarheid. De Nationale Visie en Strategie Gezondheidsdata onderstreept dat zorgdata niet alleen overdraagbaar moet zijn, maar ook duurzaam toegankelijk en herbruikbaar. Normalisatie speelt hierin een sleutelrol door vast te leggen welke metadata, kwaliteitscriteria en governance-afspraken nodig zijn om databeschikbaarheid betrouwbaar te organiseren.
Kansen voor nieuwe normen liggen onder meer op het gebied van:
-
datakwaliteit en herkomst;
-
semantische interoperabiliteit;
-
rollen en governance bij datatoegang;
-
transparantie en controleerbaarheid van datagebruik.
Samenhang vraagt regie
Deelnemers benoemden een groeiende behoefte aan overzicht en richting. Nationale en Europese initiatieven lopen vaak parallel, terwijl zorginstellingen en leveranciers duidelijkheid nodig hebben over prioriteiten en samenhang. De gezamenlijke oproep: ontwikkel een helder kompas dat laat zien hoe wetgeving, beleid en normalisatie zich tot elkaar verhouden.
De verbindende rol van NEN
Vanuit deze netwerkgedachte vervult NEN een verbindende rol tussen nationale en Europese normalisatie. Niet door beleid te maken, maar door kennis en ervaringen uit het veld te vertalen naar heldere, toepasbare afspraken. Zo ontstaat een stabiele basis waarop zorginstellingen, leveranciers en beleidsmakers kunnen voortbouwen.
De EGIZ Verbindingsmiddag liet zien dat de toekomst van zorgdata Europees is, maar dat succes staat of valt met gezamenlijke, flexibele en betekenisvolle normalisatie. Niet als papieren exercitie, maar als motor voor samenhang, vertrouwen en duurzame digitalisering.
Het volledige artikel is verschenen in de ICT & Health en dat kan je hier teruglezen.
