‘Hoe werkt het nou bij NEN en hoe komt een norm tot stand?’ Dat zijn vragen die vaak gesteld worden. Zeker in het EGIZ project, waar NEN een heel stelsel aan normen ontwikkelt in kader van de Wegiz. Een complex werkveld waar we samenwerken met het ministerie van VWS, partners uit het zorgveld en waar inmiddels ruim 300 leden meedenken in verschillende EGIZ-werkgroepen. Met deze serie columns geeft NEN graag een kijkje in de EGIZ-keuken.
Consensus
NEN is Zwitserland, neutraal en objectief. Tenminste dat zou je zeggen, in de praktijk lijkt het er echter ook vaak op dat NEN de blauwhelmen zijn. Nog steeds neutraal en objectief maar wel degelijk bezig om de lieve vrede in werkgroepen en normcommissies te bewaken en bewaren. Soms reactief, soms proactief. In die werkgroepen en commissies wil het er namelijk nog wel eens heet aan toe gaan. Dat is ook niet vreemd, zet een aantal professionals van willekeurige discipline bij elkaar en er is een grote kans op discussie. Zet gedreven, gemotiveerde professionals met een sterke eigen mening bij elkaar en er is onvermijdelijk discussie. Dat mag ook, sterker nog het moet. NEN-normen komen tot stand door zoveel mogelijk vakinhoudelijke details en meningen bij elkaar te brengen en deze in cohesie met elkaar te brengen. En in dat proces mag het schuren, knetteren en stevig wrijven. Zonder wrijving immers geen glans.
Tijdsdruk
NEN faciliteert, coördineert en publiceert maar heeft zelf geen invloed op de totstandkoming van de normen. NEN hoort de EGIZ-werkgroepen aan, luistert naar de felle discussies en soms zelfs naar de ruzies, maar blijft altijd sturen op consensus. Een norm wordt namelijk pas gepubliceerd als iedereen het met elkaar eens is. Dat lijkt makkelijk, laat mensen maar lang genoeg met elkaar praten en ze worden het vanzelf wel eens, maar de NEN-consultant is ook gebonden aan het vooraf bepaalde tijdpad. En mensen het binnen een bepaalde tijd met elkaar eens laten worden is al een veel groter uitdaging. Mocht het niet lukken om het 100% over alles eens te worden dan wordt de norm geschreven op basis van de bijvoorbeeld 80% waar wel consensus over is bereikt.
Levensbelang
Dat lijkt half werk maar dat is het niet. Normen zijn belangrijk voor elk onderdeel van onze samenleving. De EGIZ-normen dienen echter primair het belang van patiënten, vastgelegd in de Wegiz, en zijn daarmee dus soms letterlijk van levensbelang. Normen worden dan ook door NEN elke vijf jaar opnieuw tegen het licht gehouden. Dit herzien is nodig omdat de wereld nu eenmaal niet stil staat. Omstandigheden veranderen, technieken vernieuwen, meningen wijzigen en informatie groeit en kan anders worden gebruikt of geïnterpreteerd en dat leidt weer tot vooruitschrijdend inzicht. Uiteindelijk ontstaat dan ook die 100% consensus. Normen gaan dus met de tijd mee en kunnen veranderen. NEN gaat wel degelijk met de tijd mee maar verandert niet, NEN blijft neutraal en objectief. NEN blijft Zwitserland, met soms een blauw helmpje op.
Vanaf 1 juli 2023 is de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) van kracht. Een wet die stelt dat daartoe aangewezen gegevensuitwisselingen tussen zorgverleners verplicht elektronisch moeten verlopen. Door elektronisch gegevens uit te wisselen is de juiste informatie die nodig is voor de behandeling van zorggebruikers sneller beschikbaar. In opdracht van het ministerie van VWS werkt NEN als onafhankelijke partij samen met het zorgveld aan de ontwikkeling van normen en certificatieschema’s.
